Erabiltzailearen profila

Sei ipuin. Seietan gai bera lantzen dela esango nuke: harremanak... edo, agian, gehiago zehazteko, biko(te) harremanak. Sei ipuinetan malenkonia-puntu bat dagoela esango nuke... urruntzen ari den edo urrundu daitekeen harreman bati dagokiona (Nerudarekin akordatzen? Ya no la quiero, es cierto. Pero cuánto la quise).

"Zuloa" ipuinaren harira, interpretazio interesgarri bat entzun dut: bikote-harremanek, sarritan, gure buruari jartzen diogun misio batekin dute zerikusirik. Behin misioa amaituta, zertarako harremana jarraitu? "Zuloa" egitea zen Jonen helburua: "Zertarako erabiliko dugu ba?, esan zuen. Ezertarako ez, zulo bat da". Esaten dute bikote batzuk bereizi egiten direla, umeek etxea uzten dutenean, beren misioa agortutzat hartzen dutelako. Ipuin ederra.

"Kraterra" ipuina ikaragarri hunkigarria iruditu zait. "Ahate Bihotz" ipuina ere ongi. Gustatu zait "moderatuki zoriontsu" esamoldea... Uste dut gehiagotan erabiliko dudala aurrerantzean: moderatuki zoriontsu eta moderatuki zentzudun neu ere.

Ibai Atutxak liburuaren iruzkina egin du HIZLANDIA podcastean (www.berria.eus/podcastak/hizlandia/ibai-atutxa-eider-rodriguezen-dena-zulo-bera-zen_8221755_110_S.html). Haren ustez, badira ipuinotan hainbat gai: ezintasuna, zaurgarritasuna, gorputza, min zaharrak, estalitako emozioak, egunerokotasuna, bizi-ufadak... Haren ustez Eiderren ipuinok halako deserosotasuna sortzen dute: arnasestuko irakurtzen dira, zer gertatuko den jakiteko. "Itsasoak eta hondakinak" ipuinaren protagonistak, June eta Lila, Elena Ferranteren "La amiga estupenda" tetralogiaren Lenu eta Lilarekin konparatzen ditu (izenak ere antzekoak dira). Oharkabean pasa zait, baina bete-betean asmatu du. Ohartxo bat: podcasta entzuteko asmoa baduzue, hobe amaieran egitea, liburua irakurri ondoren ;-)

Liburuak, oro har, harritu egin nau.

Uxue Alberdiren "Belarriko kilkerra" liburua irakurri genuen iaz. Ez ninduen erabat harrapatu. Beldur nintzen oraingo honekin ere berdin gertatuko ote zitzaidan, baina ez... gozatu egin dut liburuarekin. Istorio laburrak, bitxiak eta arruntak, barregarriak eta trajikoak... Irribarretxo bat sortzen dutenak eta halako egonezin bat uzten dutenak. Guztietan EMAKUMEA da protagonista.

Liburua laburbildu beharko balitz, Uxuek ederki egiten du lehen orrietan:

«Badira andre banderak eta andre pañeluak, etxekoak, barrurakoak, beren burua ondo plegatzen dakitenak. Badira kuleroak labean lehortzen dituzten andre señorak eta zuhaitzak aizkoraz botatzen dituzten andre mandoak; bost urteko artzainak eta atso kontrabandistak; abantekoak eta izuak, esanekoak eta etxekalteak, debilak eta fuerteak, txatxalak eta txorrotxak, emakaitzak, andrekoiak, antzuak, lokak. Fosforozko eta merkuriozko andreak».

Hobeto azaltzerik ez dago. Egia esan, parrafo horrek Eduardo Galeanoren poema ezagun horren oihartzuna ekarri dit:

«No hay dos fuegos iguales. Hay fuegos grandes y fuegos chicos y fuegos de todos los colores. Hay gente de fuego sereno que ni se entera del viento, y gente de fuego loco que llena el aire de chispas.»

Gustatu zait liburua nola dagoen idatzita...polifoniatik. Pertsona ugarik (anonimoak, zenbaki soil batek identifikatuta) nork bere bertsioa kontatzen, harik eta istorioa oso-osorik osatu arte.

Liburuak bi hari-mutur ditu: Guillem-en hilketa eta horren epaiketa. Ez dakit esaten bietako zeinek egiten duen min gehien. EHn ere ezagutu ditugu (garai bertsuan?) kalean jendea bildurtzen ibiltzen ziren banda faxista horietakoak. Eraso horien aurkako ikasle-greba batetaz akordatzen naiz. Epaitegiari dagokionez... Guillem irakurtzen amaitu dudan aste berean "14/98 Desobedienteak" antzezlana ikustera joan gara. Kafka motz geratu zen, justiziaren funtzionamenduaz idatzi zuenean... Zenbat min eta zenbat inpotentzia!

Guillem hil zutenean Xavi Sarriàk 16 urte zituen. Harek idatzi du "La mort de Guillem" filmean ageri den abestia: "No s'apaguen les estreles". Kantu ederra da, baina aukeran, bakarka egin zuen lehen diskari izena ematen diona nahiago dut nik: "Amb l'esperança entre les dents" (Esperantza hortzen artean). Kantu hori izan da, hain zuzen ere, liburua irakurri bitartean buruan bueltaka izan dudana:

Som la gent que no es rendeix fràgils humils supervivents tota una vida a la deriva amb l'esperança entre les dents