Erabiltzailearen profila

Ongi. Tarte batzuk trinko samarrak iruditu zaizkit baina ongi.

Gustukoa dut "memoria bizia" esakunea. Ez dakit memoriak noiz uzten dion memoria izateari, historia bihurtzeko. Liburuak bietatik ditu: memoria eta historia. Alde horretatik interesgarria da: ekintzak, gogoetak eta iritziak tartekatzen ditu. Ezagunak ez diren detaile batzuk ematen ditu han-hemenka, baina, batez, ere historioaren irakurketa eta gogoeta egiten du.

Kontu pare bat egin zait deigarri:

• Garai bateko militantzia-moldearen kritika moduko bat antzematen da: militantziak dena betetzen zuen, ez zegoen ezer militantzia ez zenik, ez zegoen ezer (ez familia, ez lagunak, ez zaintzak...) militantziatik harago. Garai bateko lagunak harritu omen dira, han-hemenka besarkadak banatzen ikusten dutenean... lehen ez omen zen horrelakoa. Distantziak distantzia, herri mugimenduetan ere horrela zerbait bizi izan da. Militantzia-moldeak aldatu dira, neurri handi batean, feminismoaren eraginagatik. Liburuan ederki nabaritzen da... kontaketaren tonoa erabat ezberdina da hasieran eta amaieran.
• Liburuan asko hitz egiten du negoziazio-prozesuei buruz: gatazkak dialogoaren bidez nola konpondu. Iruditzen zait horren atzean badela halako teorizazio bat, ziur aski gehiago landu beharko litzatekeena, baina interesgarria iruditu zaidana.

Harritu nau! Espektatiba guti nituen, baina izugarri gustatu zait. Narrazioak horrebeste gustatzen zitzaizkigun garaiko usaina eta erritmoa hartu diot... Sorpresa bat narrazio bakoitzean, eta istorio bereziak... Liburuaren sipnosian ezinhobe daude azalduta: Herriko kintoen artean bizirik segitzen duten azken bi lagunen artean sortzen den lehia sorra; semearen zaintza kendu zioten emakume toxikomanoak biloba topatu zuenekoa; bainuetxeko ustezko baretasunean pizturiko gorroto gorria; kondesa baten jauregiko jardinean bizi den anakoretak inguruan biltzen duen jendetza…

Uste dut ez naizela oso iraganzalea... Propio jarri behar naiz atzera begira, iraganeko kontuak gogoratzeko; eta esango nuke nostalgiarik gabe begiratzen diodalara iraganari. Beno... ez dakit. Agian nostalgia ere bada etortzen zaidana.

Gustatu zait liburuaren azala... eta harritu nau liburu barruan horren argi azalduta ikustea: "Ura geldirik ea zubia itsasontzi bat bezala ibaian gora zihoala sentituz, eta inbidarekin batera, neu ere aurrera nindoalako ilusioa nahita indartuz. Gero jiratu egin nintzen, zubiaren beste aldea joan, eta ibaian behera zihoan urari begira geratu nintzen. Orain ura zen aurrera zihoana, denboraren jario garaezina bezala, eta ni atzean geratzen ari nintzena edo atzerako zihoana, lehengo efektu edo ilusioaren guztiz kontrara"

Irakurria dut denboraren martxa hori kulturala dela... Mendebaldeko kulturan etorkizuna aurrean dugu, iragana atzean. Kultura aimaran, ordea, atzean dugu etorkizuna eta iragana aurrean. Iraganari begira ibiltzen dira.

Gogogoratzen dut orain dela hainbat urte (askotxo) Joan Subiratsek zuzentzen zuen mooc-ikastaro bat egin nuela: Democracia y decisiones públicas. Introducción al análisis de políticas públicas. Oraindik ere Coursera plataforman dagoela ikusi dut. Bertan adierazten zuen politika publikoetan ez dela beti eredu tekniko-arrazionala nagusitzen. Politika publikoak, ezer baino lehen, politikak dira: iritzi ezberdinak daude, interes (legitimo) ezberdinak, eta erabaki baten aurrean beti dago zeinek galdu eta zeinek irabazi, apurtxo bat besterik ez bada ere.

Kontua ez da beraz zientziak esatea zer egin behar dugun... Zientziak ebidentziak eman behar ditu, hainbat bide posible argitu... Politikari dagokio horien artean hautatzea (ahalik eta deliberazio zabalenaren bidez. Ez da posible (ezta desiragarria ere) zientziaren eta erabaki politikoen arteko lotura zuzena egotea; problemaren definizioa bera, azken batean, politikoa baita. Adibidez: zer da garrantzitsuagoa... segurtasuna ala askatasuna? Zientziak hor gutxi du esateko.

Adimen artifizalari buruz ere aitu da eta "biki digitalak" sortzeko aukeraz hitz egiten du. Biki digitalak errealitatearen baldintza berdinak erreproduzitzen dituzten sistemak. Han balizko erabaki polikikoek izan ditzaketen ondorioak aztertu daitezke modu seguruan. Ez dakit gauza horietan asko sinisten dudan... Prospektiba-sistemak ezagutu ditugu (euskararen biziberritzearen inguruan Jaurlaritzak landu zuen RECLUS proiektua dut buruan). Egun adimen artifizialaren garapena hori guztia askoz modu arinagoan egin daiteke. Ziur aski potentzialitate handia izan dezakete, baldin eta emaitza horiek deliberazio-prozesu baterako inputa badira eta ez azken erabakia hartu behar duen "jauntxoarentzako" materiala.

Narrazio batzuek ez naute harrapatu... beste batzuek liluratu egin naute. Gustuko narrazioak? Batez ere hiru aipatuko nituzke:

• Irla. Ez dakit... garai bateko giroa ekarri dit akordura. Agian horregatik gustatu zait. Gustatu zait Sarrionandiaren figura hor Kuban irudikatzea, berak izena aipatzen ez badu ere.

• Gizakiaren adin guztiak. Aita adinean aurrera egin arren kirolari eusten; alabarekin erronka bota... eta alabak irabazten uzten dio. Nire burua islatua ikusi dut ;-)

• Sehaska kanta. Istorio bat jauzika kontatua. Parrafo labur-laburrak, batzuetan esaldi bakarrekoak, bakoitzak bizitza-historiaren mugarri bat erakusten duena. Gehiago da iradoki egiten duena, kontatzen duena baino. Eta narrazioa apurtzaileagoa izateko... atzekoz aurrera kontatua. Liluratu egin nau ;-)

Gustatzen zait ipuinak inkonkluso geratzearen sentsazio hori... amaitu eta "Hau da dena? Ez da ezer gehiago gertatzen?" galdetzea. Bizitza ere horrelakoa da sarritan.

Audioliburua eta liburua tartekatu ditut. Biak bikain, baina ezberdinak.

Irakurri aurretik, Uxue Alberdiri entzun irakurri nion liburua betaurreko morez irakurri behar zela. Egia da. Irakurketa oso bestelakoa da horrela.