Erabiltzailearen profila

Belaunaldi berri bat iritsi da zahartzarora eta ez zaio gustatu han aurkitu duena. Gazte - Heldu - Zahar kategoriak aldatu egin dira. Garai batean heldua izatea zen bizitzaren gailurra. Egun, heldua gazte da zaharrentzat eta zahar gazteentzat. Gaur egun GAZTE izatea da gailurra, gailur-puntu hori ahalik eta gehien luzatu nahi dugu denboran.

Gezurra da gaztaroari errebeldia dagokion modu berean zahartzaroari konformismoa dagokiola dioen erranairua. Nor dago jubilatuen manifetan? Ikastola klandestinoak, borroka sindikaletan trebatutakoak... Hemendik 10 urtera belaunaldi berri bat ere iritsiko da zahartzarora: gaztetxeak antolatu zituztenak, feminismoaren bigarren belaunaldia, mila manifetan zaildutako gazteak.

Garai bateko zahartzaroari begira jarri eta estereotipoak besterik ez dugu ikusten: jakintsuak bai, baina haurtzarora bueltan, lagun berriak egiteko ez-gauza, gauza berriak ikasteko ezintasuna, adina izkutatu beharra... Edadismoa erabat presentea dago. Egungo zaharrek estereotipo horiek apurtzen ari dira. Zahartzaroa duintzen ari dira. Frogatzen ari dira zahartzaroan ere proiektuak egin ahal direla, eta ez atzera begira bizi.

Arantxa Urretabizkaiarenean bezala, koadrilan aspaldina dugu erabakita: elkartzen garen bakoitzean, gaixotasun bat eta gehienez ezagun baten heriotza... kitto. Ez dugu utziko gure ajeek elkarrizketa osoa kolonizatzen.

Zaintza da zahartzaroari lotutako beste kezka garrantzisu bat. Urretabizkaiaren ustetan, lau pertsona-mota dago munduan: zaintzaile izandakoak, zaintzaile direnak, zaintzaile izango direnak eta zaintzailea behar izango dutenak... eta batzuetan lauak batera.

Adinagatik izango da, baina gero eta gertuagoak ikusten ditut zahartzaroari buruzko debateak.

Planteamendu interesgarria: liburua bi narrazio-lerrotan ardaztea eta kapituluz kapitulu batetik bestera salto egitea, aitaren lagunen elkarrizketak eta bere oroitzapenak txirikordatuz. Batean memoria, bestean dolua.

LKI-ko jendea ezagutu dut gaztetan (ez Aitorren belaunaldikoak, jakina), baina ez nuen mugimenduaren historia ezagutzen. Agian horregatik nahi nuen liburua irakurri. Alde horretatik ongi. Aitorren lagunen bizipenen bidez kontatzen du bereziki. Faltan bota dut testuinguru apurtxo bat gehiago ematea. ORT-ko jendea ere ezagutu dut, gerora ezker abertzalean ibili direnak. POUM George Orwell-en liburuaren bidez ezagutzen dut (Homenaje a Cataluña), baina ez nekien EH-n ere inplantaziorik izan zutela.

Hedoiren dolua ere interesgarria... baina tarteka galdu egin naiz bere gogoetetan (sofistikatuegiak niretzat)

Aipu batzuk: -Lisabören abesti baten letrarekin geratu naiz: "Zugandik ezer espero ez denean zara kasik askea" -Gaixotasunari buruz, autonomia galtzen denean: "Hor deskubritu nuen bizitza eta heriotza ez den hirugarren toki bat zegoela" -"Inuxenteak ginen. Iraultza posible zela uste genuen"

Gustukoak ditut soinu-banda duten liburuak: - Georges Moustaki - Sans la nomme - Mouloudji - L'amour l'amour l'amour - La bomba in testa - Fabrizio De Andrè - Amália Rodrigues Fado Português - Stormy Six - Stalingrado

Tarteka irakurtzen ibili naiz. Han hemen argitaratutako artikulu eta sare sozialetako edukien bilduma bat da. Jarraian irakurriz gero, errepetitiboa suerta daiteke; ez da horrela idatzia izan, eta esango nuke ezin dela horrela irakurri.

Yasnayaren ohiko gaiak ager dira: arrazismoa, indigena izatea zer den, hizkuntza-aniztasuna, mexikarren nazionalismoaren kritika... Yasnayak, han hemen, dozenaka podcast, bideo eta elkarrizketetan jardun du. Bere ibilbidea jarraitu baduzue, ez duzue liburuan gauza berri askorik aurkituko. Besteak beste, gure artean bolo-bolo dabiltzan kexkak eta proposamenak ageri dira: hizkuntza ohiturak nola aldatu, justizia linguistikoa...

Portzierto... hizkuntza guzietan bereizi ohi dira bertako hiztunak beste hizkuntzan hitz egiten dutenak, guk euskaldunen eta erdaldunen artean egiten dugun bezala. Mixe hizkuntza hitz egiten ez dutenei akäts deitzen diete (ez du euskararekin zerikusirik, baina polita da) ;-)

Apunte batzuk:

• Hizkuntza minorizatuan hitz egitearen deskortesia, harreman-botereen araberakoa da. Ingelesez hitz egitea ez al da deskortesa?
• Indigena kategoria tranposoa da. Literatura españolez eta literatura indigena? Indigena horren atzean unibertso oso bat dago, ez gauza homogeneo bat.
• Ikuspegi agonikoa ere antzematen da. Hizkuntza biziberritzeko egiten duguna balio al du? Hizkuntza minorizatuan idatzitako ipuinen lehiaketa batek zer lortzen du? Beharrezkoa da ahalegin guztiak ondo lerratzea eta ondo artikulatzea... bestela egiten dugun guztia su artifizialak besterik ez dira (hitzak nereak dira, baina ideia hori antzeman diot)
• Language awareness: kontzientzia linguistikoa. Aniztasunaren kontzientea izatetik harago, aniztasunarekin gozatu... burua eta bihotza aniztasunari irekia izatea.
• Arrazoi asko dago hizkuntza berri bat ikasteko, baina bakarra hitz egiteari utzi nahi izateko: hiztunak sufritu duen diskriminazioa, alegia.

Badaude testu berriagoak bere blogean: elpais.com/autor/yasnaya-elena-aguilar-gil/

Aspaldian irakurri nuen eta oroitzapen ona nuen. Bigarrenez irakurrita ere, ongi... baina gehixeago espero nuen.

Neuk ere urteak eman ditut (ia) egunero korrika egiten. Orain hainbat hilabete daramatzat (ia) dike sekoan (lesioak, osasuna...). Bueno. Gezurrik ere ez dut esango... hainbat hilabete, serio-serio korrika egin gabe (serio, Murakamik dioenaren ildotik, hau da, egunero 10 km). Agian horregatik aukeratu nuen liburua...

Korrika egiteaz hitzegiten du: entrenamendua; entrenamenduaren bidez aurrerapena nola lortu; diziplina; korrika egitea bizimodua aldatzeko tresna gisa; auto-motibazioa; norberaren mugak onartzen jakitea; zahartzeak dakartzan muga berriak ere bai (garai bateko eta oraingo zahartzeari buruzko ezberdintasunei buruzko digresioa egiteko probesten du); maratoiaren gogortasuna eta kontzientziaren barrera gainditzen denean zer pasatzen den; korrikalariaren tristezia... helburu berriekiko lilura galtzen denean...

Korrika egiteko talentoa behar da... baina konstantzia eta kontzentrazioa ere bai, edo esperientzia. Talento falta konstantzia eta kontzentrazioaz konpentsa daiteke. Korrika egitea eta idaztea alderatzen ditu etengabe. Liburua, azken batean, horrela labur zitekeen: zertan dira antzekoak korrikalariaren eta idazlearen ofizioak.

Hurrengo liburua; Correr o Morir. Kilian Jornetena ;-)