Kritikak eta Iruzkinak

Irakurketa bitartekarien garrantziari buruzko adibide ezin hobea. Hamar urte baino gehiago zela mailegurik jaso ez zuen liburua, argitaletxeak berak ere deskatalogatuta zuena, liburu-dendarien buruhauste itzela bihurtu zen iaz irratsaio batean gomendatu zutenean (Un libro, una hora SER irratian, YouTuben gaztelaniaz)

Nonon irakurrita neukan Chekhoven ipuinek, landa eremuko errusiar txiroen bizipenak narratzen zituztenak (Iker Sanchok aukeraketa ederra apailatu zuen, bide batez) eragin handiagoa izan zutela Nikolas II.aren herriarenganako sentimenduan aurkezten zizkioten txosten mardul eta dokumentatuek baino. Tira, etzion larrerako balio izan, baina doala konparaketarako ea De Viganen liburuak eragin gehiago duen 'sharenting' kontuetan murgilduta edo ez hain kezkgarria iruditzen zaien pertsonei Zuboff edo holangoen lan dokumentatuek baino.

Egilearen Esker onak (Aiora Jaka itzultzaile) liburuan agertzen duen estilo berean iruditu zait hau ere. Zuzen eta oso doitua, baina zerbaitek karrask egiten duenetarikoa (karrask zapata barruan izan dezakezun hartxintxarraren zentzuan, ez karrask gizateria nora doan izpirituan behin eta berriro kolpatzen dizun zentzuan). Teknika aldetik, harrigarria iruditu zait zelan liburuari ia heren bat falta zaionean askatzen duen korapiloa, lanari narrazio-tentsioa leunduz.

Xehetasun tontoen atalean, liburuaren orrialde-kopurua, ISBNan argitaletxeari dagokion zenbakiarekin bat egiten du (ISBN zenbakiaren blokeetan, hirugarrenak argitaletxeari egiten dio erreferentzia).

Elegosen hilabetero proposatutakoen artean garaiz irakurri dudan bakarrenetarikoa (Aliziaren untzi zuriaren antzera nabil) eta nahiko gustura irakurtzen dela iruditu zait, nahiz eta ez izan oso gusutko distantzia laburrak.

Josebaren eskariari jarraituz, irakurtzen nengoan einean zaila egiten zitzaidan ipuinen bat aukeratzea. Zalantzatzan nengoen 'Saizarrionaindia'ren eta Elkanoren ipuinen artean (nahiz eta azken honek sinesgaitasunaren eten handi samarra eskatzen zuen denbora haietako nonork erregeari horrela idatzi ziokeenekik suposatzeko) baina azkenengora heldu naizenean (neodonostia, vudu) nahiko argi izan dut. Asko gustatu zait bere Richard Morganen ukutua (Altered carbon) Etxeberriatarren Artxipielagoarekin girotuta eta istorioak ere harrapatu egin nau.

Fun fact; bosgarren ipuinean Josebe Gabilondoren Babel aurretik liburua txarto katalogatuta aurkitzen badu KMKn, beste hau ere ez-fikzio atalean kokatuta dago liburutegi gehienetan (politika sailan, hain zuzen). Ez dakit zuzen edo gaizki dagoen (azken finean dena baita politika) baina, behintzat, ultrafikzio ariketa bat dirudi.

Elegoserako irakurri nuenean gustatu zitzaidan baina aitortu egin behar lehengo zatia agor samarra iruditu zitzaidala, hainbestetan aipatzen diren are pikor horien antzera eztarritik behera. Baina berriro irakurtzean zentzu gehiago hartu diot liburuari, narratzailearen ikuspuntuaren aldaketa atal bakoitzean, kamera batetik begira (edo mira batetik, hartara bagoaz) daukagun hirugarren pertsonaren hizkuntz zehatz, autoritario, lehorretik lehenengo pertsonak adierazten duen subjetibitatera, zalantzetara, iraunkortasunera (hortik ere mapa ofizialetan agertzen ez diren leku-izenak baina gainjarririk erabiltzen duen beste maparena).

Jot Downeko elkarrizketaren batean dioen moduan, liburua hizkuntzaren inguruko hausnarketa bat da, geure buruari gauzak zelan kontatzen dizkiogun inguruko hausnarketa (GAZT.).

Habiapuntua benetan gertatutako jazoera batean oinarrituta bazegoen ere, antisemitatzat hartuta Frankfurteko ferian eman behar zioten sari baten ematea sine die atzeratu dioten liburu oso gogorra baina, aldi berean, oso beharrezkoa Palestinarren azalean sartzeko. Eskertzekoa da literatura garaikidea ere euskaraz irakurtzeko aukera izatea.