Kritikak eta Iruzkinak

Captain Obviousen beste ha irakorri ostian, eibar.org/blogak/orakulua/jente-sinpliandako-metafisika-merkia ba zera... etxataan bere obriakin segitzeko gogo haundirik geratu. Baiña etxian egindako n-garren liburu purgia dala eta, hau bookcrossingerako bideratuta zoiala eta... "Ea ba, hain liburu famosuak ze itxura dakan" pentsau, eta... irakurtaldi bittan jan. Gustau jatak! Formula intelijentia jaukak: rollo metafisiko pixkat (baiña asko ez), justu irakorliak "dana ulertzen ez dabela" sentiduta misterio sentsaziño horrekin lagatzeko... majia pixkatxo bat, kointzidentziak deus ex machina lotzeko... basamortua eta bere biztanlien izaerian toke exotikua... maisuki nahastatuta, errez irakortzen dan ekoizpen sasisakona emonda. 14 urteko mutikuari emoteko modukua (onerako diñot).

Beste arluetan legez, komikigintzan be epietatik eta presiñotik libre marraztia ze baliotsua dan. Ezagun dok goguak emon ahala egindako komikixa duala hau. Irakorri be, patxadaz irakortzia merezi dabena.

Ha zelako lata putia, Diego Lopez de Haro intrusua, eta Maria Diaz de Haro legitimuan arteko liskarrak. Baitta nere onduan telefonuan telenobelia ikusten diharduan bazkaltiarra be.

Entsegua baiño, garai baten erabillittako espektakulo baten gidoiak, txukunduta eta tolostuta, dok liburu hau. Oso irakorketa atsegiña edozelan be, epilogo kortapedosa kenduta. Gaixa potzu haundi eta sakon bat da, eta berau aurkezteko lagin esanguratsuak etaratzia aukera egokixa dok (bestela, dato guztietan itto!).

Eta fakearena... 🤦 Bueno, gitxienez liburuan azalpenakin erredimitu dok pixkat. Bestela, ikusle guztieri zirixa sartuta bere horretan laga izango balebe... sutara! Etxaukat ahaztutzeko oin dala ixa 30 urteko Iban Etxenaude eta guask hizkuntzia. Hori ez dok "duda airean uztea" edo "fikziñua", egi modura guzurrak sartuta jentiari adarra jotzeko superioridade ariketia baiño. Eta hori ez.

Ah. Orduan ikus-entzukizun bat euki zeben, idazliak eta musikari batek, tabernaz taberna ordubetian hontaz jarduteko, eta liburu hau horretatik abixau zan.

Oso ondo idatzitta jagok liburua. Egixa dok, ez dala azterketa exhaustibo bat -idazlan luze eta igual astuna izango litzakena-, ez bada eze, handik eta hamendik pickatutako cherryak aurkeztia. Modu erakargarrixan aurkeztia be, irakorketia arin eta entretenigarri egitteko eran, azken kapituluan datorren misterixua argitzerailok -irakortzeko desiatzen najagok, baiña... Je me retiens! 😁-.

Ezagun dok giza-aberian joeria: gertakari odoltsueri bertsuak etara eta buruz ikasi; urkamendi-gillotinako ikuslegua bete... Lintxamendu pelotoietan be, hiruzpalauk ekin eta 100ek begiratu... Higoiña emoten dogu. Eta balada ederrak.

Hau dok hau, fikziño-gosez egotia eta saiakerak bata bestian atzetik etortzia! Hau Gabonetako erregalua, eta beste bi kolan.

Edozelan be, oso gustura irakorrzen najabilk. Idazliak retranka fiña jaukak, neuri gustatzen jatan modukua (narratzaille bixen jokua, aboziñaua 😂). Eta herri literaturako ale polittenak, baladak, beti izan dittuk nere interesekuak.

Gizarte biktoriarrian sendotasun morala, ziurtasun jainkotiarra, itxura errespetagarrixa, balixo haundixak ziran. Oiñarri ahuleko itxurak. Imajinatzen juat, liburu honetan agertzen dan noraezetasun existentziala gogorra izango zala, halako ikuspegidun gizartian. XIX. mendeko hizkuntzia eta komunikaziño-kodiguak ez dittuk gaurkuak, eta zentzu horretan liburu honen irakorketia gatxa egin lajeikek; halan be, interesgarrixa dok, pasarte oso ederrak jittuk -ur kresal zein gozoko mariñelen bizimoduakin lotutakuak, batez be- eta, jakiña, idazlanan errefentzialtasunak aparteko balixua emoten jetsak (hainbeste maisulan liburu honetan oiñarritzen dittuk, hala nola Apocalypse Now pelikulia eta Independentziaren Dekalogoa ipoiñ bildumia).

Itzulpena oso eskasa izanda be (uste eze orijinala gaztelerazkua dala) ez nekixazen hainbeste gauza ikasi jittuadaz, baitta barre ederrak be, batez be navarrrristen mituak desmontatzen dittuan pasartietan.

Begiratu bihar izan juat: Ambrosio Huitzi kortapedos 😁 es.wikipedia.org/wiki/Ambrosio_Huici_Miranda

Hamar ipoin, hamar txatal guztiz ezbardiñak tonuan, luzeran, kontakizun teknikan, mezuan, jolasetan. Izan be, gauza guztien gaiñetik, jolasa dok-eta Gabilondon liburu hau. Bere saiakera politiko tremenduetatik atseden hartzeko-edo, forma honetan idazlia beste publiko mota batera allegatzen dok. Erreferentzia ugari, baiña metaliteratura, metasaiakera, metabertsoa eta metakorporazio metan galdu barik be irakorketa dibertigarrixa, eta pentsau eragittekua ekartzen dabena. Aparte, ohore haundixa dok ipoiñon "beta" bertsiñuak irakorri, iruzkiñak egin, eta hórretatik asko idazliak testuan sartu dittuala ikustia!

Jode Lope Diaz de Haron (Mariaren aittan) herixotza nobeleskua! 😅 (Antso Gaztelakua "laguna" apuñalatzen saiatu zan, eta zaldun batek eskua mandoblez ebagi jetsan, eta maillu kolpe biz errematau zeben). Jauntxuen arteko norgehiagokan galtzaille. 🤷

10 neodonostia vudu. Blade Runner, Tron, Terminator eta Matrix Euskal Herrira egokitzian jolas gustagarrixa. Liburuko onena, duda barik.