Kritikak eta Iruzkinak

Oier Gorosabel Larrañaga

txikillana@paperjale.eus

duela 3 urte, 3 hilabete(e)an batu zen

Hamen nere arrantza literarixuak: hor zihar "peskautako" liburuak, eta eurei buruzko "rebuznoak".

Bookrastinatingen nenguan, ondiok trukillua harrapau barik. Han falta jatana, hamen ikasiko ete dot?

Esteka hau laster-leiho batean zabalduko da

Gregorio Muro Harriet, Carlos Varela: Odol guztiak burdin gustua du (Hardcover, euskara language, Harriet Ediciones) Baloraziorik ez

1898 Gallartako meatze-herritik hurre, neskato baten gorpua agertu da ikatz-zaku baten barruan. Bestalde, Niko, Pablito …

(e)k Alberto Vázquez-Figueroa(r)en Tuareg liburuaren kritika egin du

Alberto Vázquez-Figueroa: Tuareg (Spanish language, 1981) 4 izar

Fas fatum

4 izar

Ezin zuan ondo amaittu, bistan danez. :-) Abentura liburu ederra badok be -basamortuko biziraupena, tuaregen jakitturixia...- funtsian, galzorixan dagon antxiñako kultura bati egindako eresixa dok. Ohittura zaharren txokia, Europatiko bizimoduakin -ez totala: targixak fusilla jaukak, eta sua silex/burdiñakin ixotzen jok-, ezin ulertu dramatikuakin, ba jakixagu zeiñen kaltetan. Baiña eder-ederra dok, liburua.

(e)k Alberto Vázquez-Figueroa(r)en Tuareg(r)i buruzko iruzkina egin du

Alberto Vázquez-Figueroa: Tuareg (Spanish language, 1981) 4 izar

"Agotado, extendió la manta en un rincón y se durmió abrazado a sus armas, asaltado por monstruosas pesadillas en las que los trenes, autobuses y multitudes vociferantes parecían querer abalanzarse constantemente sobre él, aplastándole...". Targixa hiri batera estraiñekotz sartzen danekuak, esperpentotik asko jaukak (nahi eta berak bere fatuotasunik galdu ez), nobelian tonua goittik behera aldatuta, modu onian baiña.

(e)k Estanislao Jaime de Labayru y Goicoechea(r)en Compendio de la historia de Bizcaya del Dr. Estanislao J. de Labayru(r)i buruzko iruzkina egin du (Caja de Ahorros Municipal de Bilbao)

Fermín Herrán, Estanislao Jaime de Labayru y Goicoechea: Compendio de la historia de Bizcaya del Dr. Estanislao J. de Labayru (Paperback, Spanish language, 1978, Caja de Ahorros Municipal de Bilbao) Baloraziorik ez

1896ean, "Biblioteca Bascongada de Fermín Herrán" argitaratzen hasi zen. Bilduma horretan, Herranek euskal gaiari buruzko …

1571: "Su alteza despachó una provisión para que no se abusase en los precios que les llevaban por comidas y posadas á los procuradores del Señorío que asistían a las villas". Izan be, zenbat diru "galduko" zan ogasunetik, azpikontrataz azpikontrata, bihargiñan poltsikoraiñok allegau arte... Barrixak zahar.

(e)k Estanislao Jaime de Labayru y Goicoechea(r)en Compendio de la historia de Bizcaya del Dr. Estanislao J. de Labayru(r)i buruzko iruzkina egin du (Caja de Ahorros Municipal de Bilbao)

Fermín Herrán, Estanislao Jaime de Labayru y Goicoechea: Compendio de la historia de Bizcaya del Dr. Estanislao J. de Labayru (Paperback, Spanish language, 1978, Caja de Ahorros Municipal de Bilbao) Baloraziorik ez

1896ean, "Biblioteca Bascongada de Fermín Herrán" argitaratzen hasi zen. Bilduma horretan, Herranek euskal gaiari buruzko …

"En 8 de septiembre de 1511 se dio la provisión prohibiendo que ningún convertido de moros ó judíos se avecindase en el señorío". 20 urte lehenago "konbertidu ala alde" ultimatuma emon, eta gero hau. Zittalkerixa horren aurrian gaitzespenik ez, Labairuk.

Georges Marbach, Lambert Martin, Jean-Marc Mattlet, Jean-Claude Coppenolle: Aventures sous la Pierre (Hardcover, Frantsesa language, Librairie Spéléo) 4 izar

Grenoble aldean zaildu eta gero, 1971ean CRS eta La Tronche taldeko espeleologoek Larrara etortzeari ekin …

Munduko ipurtzuloko kronikak

4 izar

Bruselako Centre Routier Spéléo CRSekoak 1970 hamarkadan agertu ziren Larran. Hogeita hamar urtean zehar, talde honetako hiruzpalau belaunaldi txandakatu ziren, Lonné-Peyreten esploraziotik hasita, Bourrugues, Mulékéké edo Sima de Ukerdi Abajo bezalako leku enblematiko esploratuz, hainbat talderekin elkarlan estuan eta, bistan denez, ARSIP elkartearen barruan koordinaturik. Liburu hau urte horietako lekukotasun bizia da, eta zehaztasunez betea dagoen arren (hau batzuetan, leize horiexek ezagutzen ez dituzten pertsonendako astuna izaten delarik), idazkera estilo ezberdinek, ikuspegi poliedrikoak, eta idazleen arteko "rollo onak" irakurketa asko arintzen du. Zer esanik ez, liburuaren alde grafikoak ere asko laguntzen du, argazki zoragarriek, plano topografikoek eta bestelako irudiek lekuak ezagutzen ez ditugunoi kokatzen asko laguntzen dutelarik. Zorionak egileei, argitalpenak helburua ederki betetzen baitu. Egin duzuen lana ezin da diruarekin ordaindu!

(e)k Alberto Vázquez-Figueroa(r)en Tuareg(r)i buruzko iruzkina egin du

Alberto Vázquez-Figueroa: Tuareg (Spanish language, 1981) 4 izar

"Se preguntó por qué había sido siempre tan importante para los tuareg aquella ley no escrita de la hospitalidad, que se anteponía a todas sería el desierto si el viajero no tuviera la absoluta seguridad de que, allí donde llegara, sería bien recibido, ayudado y respetado. (...l en el Sáhara, las leyes y costumbres de su raza debían continuar respetándose, porque eran leyes y costumbres adaptadas al medio, sin las cuales no existía posibilidad alguna de supervivencia".

Begiratu behar izan juat: Tikdabra foro.tiempo.com/donde-esta-el-lugar-mas-arido-del-sahara-t144525.0.html

Begiratu behar izan juat: Senussi it.wikipedia.org/wiki/Senussi

(e)k Estanislao Jaime de Labayru y Goicoechea(r)en Compendio de la historia de Bizcaya del Dr. Estanislao J. de Labayru(r)i buruzko iruzkina egin du (Caja de Ahorros Municipal de Bilbao)

Fermín Herrán, Estanislao Jaime de Labayru y Goicoechea: Compendio de la historia de Bizcaya del Dr. Estanislao J. de Labayru (Paperback, Spanish language, 1978, Caja de Ahorros Municipal de Bilbao) Baloraziorik ez

1896ean, "Biblioteca Bascongada de Fermín Herrán" argitaratzen hasi zen. Bilduma horretan, Herranek euskal gaiari buruzko …

1500 inguruan "se descubrieron las brujerías y sortilegios de los herejes de la Sierra de Amboto; su principal diabólico error consistió en dedicarse a la hechicería". Ai Labairu Labairu, menderik mende follaniñuak babesten ibillittako hire sektako kondeniak, nere sinpatixia piztia baiño etxok lortzen.

(e)k Estanislao Jaime de Labayru y Goicoechea(r)en Compendio de la historia de Bizcaya del Dr. Estanislao J. de Labayru(r)i buruzko iruzkina egin du (Caja de Ahorros Municipal de Bilbao)

Fermín Herrán, Estanislao Jaime de Labayru y Goicoechea: Compendio de la historia de Bizcaya del Dr. Estanislao J. de Labayru (Paperback, Spanish language, 1978, Caja de Ahorros Municipal de Bilbao) Baloraziorik ez

1896ean, "Biblioteca Bascongada de Fermín Herrán" argitaratzen hasi zen. Bilduma horretan, Herranek euskal gaiari buruzko …

Jauntxuen bizimodua (p.158): "235 casas guerreras forman el cuadro de las casas torres banderizas del Señorío, y quizás queden algunas sin registro. Por su abundancia se llegará mejor a conocer los horrores y malestar que pudo reinar con ellas en Bizcaya, en esos tiempos de lucha durante del siglo XV. (...) En ellas se mantenían día y noche calderas al fuego con viandas para todo el que a cualquiera hora llegase a la casa fortaleza, y á la hora de comer y de cenar se llamaba con una bocina para que los que pertenecían á la torre vinieran á ella".

(e)k Jo Nesbø(r)en La estrella del diablo liburuaren kritika egin du (Serie Negra, #73)

Jo Nesbø: La estrella del diablo (Paperback, Spanish language, 2010, RBA Libros, S.A.) 5 izar

Eraginkorra

4 izar

Ondo egindako nobelia begittandu jatak. Idazkeriak pertsonalidade haundixa jaukak, ez dok bestseller-txantxilloi-fabrikan ekoitzitako produktua. Liburuan egitturia -kaotiko xamarra, hari solte eta cul-de-sac ugarikin- oso eraginkorra dok, azken fiñian despiste jolas bat. Amaieran, gaizkillien autoazalpenak biharrezkuak dittuk -bestela, zelan bildu hedatutako sare guztiak?- eta egixa esan, tono jenerala etxuek asko hausten. Ondo! Gustora irakorriko najeukez Harry Hole honen kontakizun gehixago.

(e)k Jo Nesbø(r)en La estrella del diablo(r)i buruzko iruzkina egin du (Serie Negra, #73)

Jo Nesbø: La estrella del diablo (Paperback, Spanish language, 2010, RBA Libros, S.A.) 5 izar

Idazlian estilotik gustatzen jatan beste ezaugarri bat: gauzen deskribapen fisikuak (liburu sarrerako tantanan ibilbidia oso ona dok: baiñuontzittik baldosan zihar, egurreko arrakalatik sartuta, eraikiñan egitturan zihar). "Sorterriko koblak" edo haikuen estiluan, ez nok gogoratzen zelan esaten jakon figura literarixo horri, kontakizuna eta paisajia kontrajartziana.