Mikel Iturbe (e)k Albert Camus egilearen Arrotza irakurtzen amaitu du

Arrotza, Albert Camus
Meursault bulegari arrunt bat da, ama guztiak bezala azkenean hil egiten diren ama horietako baten semea; bizilagun arruntak ditu, lankide …
Esteka hau laster-leiho batean zabalduko da

Meursault bulegari arrunt bat da, ama guztiak bezala azkenean hil egiten diren ama horietako baten semea; bizilagun arruntak ditu, lankide …
Aspaldi nuen irakurrita liburua, gaztelaniaz, gazte(ago) nintzela. Garai hartan gustura irakurri nuen, baina eleberri soil modura. Liburutegian euskaraz aurkitu eta eserialdi bakarrean irakurri dut.
Oraingoan, Camusen eleberri honi beste zentzu bat aurkitu eta amaieran Meursaultek kapelauarekin elkarrizketan dagoela duen argitzearekin, ikus daiteke Camusen absurdismoaren isla garbia. Eleberri laburra eta erraz irakurtzen dena, deskribapen bikainekin (beroa, eguzkia, itsasoa...).
Liburutegian atentzioa hartu eta hartutako liburua. Gustura irakurria, ezagutzen ez nituen historiaren pasarteak kontatzen dituena. Lapurdiko "herri matxinoen" erbestealdiaz irakurria nuen (Babiloniarrek juduekin egindakoarekin alderatzen duena obrak), baina konbentzio gerran egondako desertzio eta ostean itzulitakoek Lapurdi barnealdean sortutako ohoin taldeei buruz ez nekien ezer, ziurrenik Frantziar Iraultzaren aurkako erresistentzia, askotan, Vendéeko matxinadaren kontakizunak monopolizatzen duelako.
Liburuan zentratuz, batzuetan pertsonaiei jarraipena egitea zaila suertatzen da, baina hala ere haria oso argia da. Amaierako jatorrizko testuak ere sorpresa atsegina izan dira, tartean San Simon markesaren deialdia euskaraz.

1795, Konbentzio Gerla bukatu berria da. Gudu-zelaian, deportazio eremuetan edo exilioan egon direnek etxerako bidea hartu dute.
Herrira arribatzean, haietarik …
Euskal Wikilarien Kultur Elkarteko 2026ko batzar nagusian, besteak beste, Arabako Arkeologia Museoa bisitatu genuen (bisita oso gomendagarria, bide batez). Bisitan, wikilariren batek (zoritxarrez ez naiz gogoratzen nor izan zen) aipatu zuen liburua interesgarria zela Errekaleorreko millarriari (eu.wikipedia.org/wiki/Errekaleorreko_miliarria) begira geundela.
Izenburua apuntatu, herriko liburutegian liburua hartu eta irakurri dut, baita erraz irakurri ere. Doktore-tesi baten inguruan eginiko lanaren gainean eraikitako lan dibulgatzailea da. Hala, oso era zuzenean dago idatzia eta laburra izanik, azkar irakurtzen da, baina jarraitzen du lan zientifiko batetik espero daitekeen seriotasuna (eta erreferentzia bibliografiko zerrenda) izaten. Gauza asko ikasi baditut ere, azpimarratzekoa da Astorgatik Bordelerako galtzada erromatarrak izandako rol zentrala lurraldea ardazterako orduan (hortik millarriaren inguruko aipua), baita azken urteotako aurkikuntza arkeologikoek errelatoa gorpuzterako orduan izan duten pisua.
Beraz, jasotako gomendioari jarraiki, nik ere gomendatu nahi diot liburu hau gai honetan interes minimo bat izan dezakeen edonori.

Donostia, 1876ko ilbeltz elurtua. Karlisten bonbapean dago hiria, periodikoak egunero argitaratzen du zenbat pepino erori diren bezperan. Gerra amaitzen ari …
Gustura irakurri dut. Argumentua ez-ezik, eleberriaren kokapena (bai espazio eta denboran) eta benetako pertsonak pertsonaia bihurtzea gustatu zait. Aldaketa handien garaia, dudarik gabe, eta nik liburu honetako amuari irentsita, aurretik ez nekizkien gauzak ikasi ditut Donostiako setioaren edota Whitworth sistemaren inguruan. Eskura ere izan dut planoa, Ponsolen ibilaldiak jarraitzeko. Ondo dago idatzia eta liburuaren erritmoa ere bizitzen doa, agian amaiera azkarregi etortzeraino.
"Jacoben liburuak" eta gero, banuen gogoa Tokarczuken beste zerbait irakurtzeko, desberdina. Liburutegian hau aurkitu eta ekin nion irakurtzeari. Nobela beltz tipiko bat espero ez nuen arren, sorpresa atsegina hartu dut irakurtzerakoan. Protagonista da liburuko ardatza, eta bera gehiago ezagutuaz batera joaten gara istorioari buruz ere gehiago ezagutzen. Zubien ingeniari ohia izandako eta astrologo amateurra den adineko emakumea da protagonista, Txekia eta Polonia arteko mugatik hurbil dagoen goi-ordoki hotz batean bizi dena. Bere ikuspuntu partikularretik joango gara ikertzen ehiztari batzuen heriotzarekin gertatutakoa.
Gustura irakurritako liburua da. Itzulpen lan bikainak ere lagundu izan du sentsazio horrekin irakurtzen.

Janina Duszejko ingeniari erretiratua eta orain ingeleseko irakaslea da Polonia hego-mendebaldeko bazter menditsu batean. Neguan ez da ia inor bizi …

Araua eta arrakala. Bien arteko tentsioan ageri zaizkigu ipuin hauetako protagonistak. Emakumezkoak dira ia denak, eta gizonez ari dira, nagusiki. …
Beno, Abercrombieren bigarren trilogiaren lehen liburua da hau, aurreko trilogia baino belaunaldi bat beranduago girotua. Kasu honetan, jada bere fantasiazko munduko leku zentrala den Midderlandera industrializazioa heltzen da, horrek dakarren garapen teknologiko eta giza miseria guztiekin.
Oro har, gustura irakurri dut, Abercrombieren idazketa estiloa lehen trilogiatik asko findu da baina hor daude bereak dituen aspektuak: inguruaren kritika, pertsonaien deskribapen eta sakontasun bikaina... Gomendagarria, baina hastekotan, ni hasieratik hasiko nintzateke, hots, lehengo liburutik.

The chimneys of industry rise over Adua and the world seethes with new opportunities. But old scores run deep as …
Liburutegian liburua ikusi eta atentzioa deitu zidan. Etxean eginiko garbiketa produktuak, kontserbak, edariak... proposatzen ditu liburuak. Hala, aukera bat ematea erabaki nuen, nik ere interesa baitaukat horrelako gai batzuetan.
Liburuak urtaroka antolatzen ditu egin ditzakegun gauzak, hainbat esparru jorratuz (etxea goxatzekoak, sukaldean egitekoak, garbigarriak...). Adibidez, udaberrian, etxea goxatzeko zakutxo naturalak egitea gomendatzen du, eta horiek egiteko argibideak eman.
Orokorrean, itxura ona zuen, baina pare bat errezetetara heltzean (olio pikantea, eta piper morroiak oliotan) irakurri ahal izan nuen bertan gomendatzen ziren kontserbetarako argibideak ez zirela seguruak osasun aldetik. Zergatik? Baratxuria oliotan sartzeak epe luzerako, hozkailuan ez badago edota tratamendu termiko oso beroa ez bazaio aplikatzen, ez da segurua eta botulismoa garatu dezake (ez, maria bainuan esterilizatzea ez da nahikoa). Ez dakit, gainontzeko kasuen kasuan, errezetak seguruak diren edo ez. Beste kasu bat aipatzearren, kontserbek pH azidoa izatearen garrantzia aipatzen du liburuak, baina ez du esaten ez nola neurtu, ezta nola lor …
Liburutegian liburua ikusi eta atentzioa deitu zidan. Etxean eginiko garbiketa produktuak, kontserbak, edariak... proposatzen ditu liburuak. Hala, aukera bat ematea erabaki nuen, nik ere interesa baitaukat horrelako gai batzuetan.
Liburuak urtaroka antolatzen ditu egin ditzakegun gauzak, hainbat esparru jorratuz (etxea goxatzekoak, sukaldean egitekoak, garbigarriak...). Adibidez, udaberrian, etxea goxatzeko zakutxo naturalak egitea gomendatzen du, eta horiek egiteko argibideak eman.
Orokorrean, itxura ona zuen, baina pare bat errezetetara heltzean (olio pikantea, eta piper morroiak oliotan) irakurri ahal izan nuen bertan gomendatzen ziren kontserbetarako argibideak ez zirela seguruak osasun aldetik. Zergatik? Baratxuria oliotan sartzeak epe luzerako, hozkailuan ez badago edota tratamendu termiko oso beroa ez bazaio aplikatzen, ez da segurua eta botulismoa garatu dezake (ez, maria bainuan esterilizatzea ez da nahikoa). Ez dakit, gainontzeko kasuen kasuan, errezetak seguruak diren edo ez. Beste kasu bat aipatzearren, kontserbek pH azidoa izatearen garrantzia aipatzen du liburuak, baina ez du esaten ez nola neurtu, ezta nola lor daitekeen azidotasun hori kontserba seguruak egiteko.
Beraz, hori ikusita, ba ezin dut liburua gomendatu. Egia da botulismoa sortu eta garatzeko probabilitatea oso txikia dela, baina arriskuak ez du merezi. Eta aditu batek idatzitako liburu batean ezin dira gisa honetako praktikak gomendatu. Liburuan egon daitezkeen beste alternatiba eta errezeten zuzentasuna ezbaian jartzen du honek (nahiz eta liburuan gauza interesgarriak egon badauden).
Alternatibak bilatu edota erabiltzeak ez luke suposatu beharko elikadura praktika ez-seguruak erabiltzea.
Beste behin, Paco Rocaren maisulana. Zahartzaroa eta alzheimerra moduko gaiak ikutzen dituena, egoitza bateko egunerokotasuna erakutsiz, bertan sartu berri den banketxe zuzendari ohi baten pausuei jarraiki. Hasi eta amaitu azkar egiten den liburua da, baina horrek ez du arina bihurtzen, errealitatea aurrez aurre jarri eta hunkituarazteko modukoa baita.