Erabiltzailearen profila

Orokorrean, gustura irakurri dut. Euklidesen inguruan, bere liburuaren izena (Elementuak) eta kontestu orokorraz gain ezer gutxi nekien. Liburuak, hasieratik hasita, Elementuak liburuaren kronologia bat egiten du, izan dituen moldaketa, itzulpen eta abarrekin. Kuriositatez betetakoa.

Orain, badaude gauza batzuk, pixkat arraro egin zaizkidanak. Alde batetik, egitura. Lehenik eta behin liburuen bertsioetan zentratzen da, eta gero pertsonetan (Heroiak). Pixkat antinaturala egiten da banaketa hori, kronologia bera denean. Bestalde liburua asko zentratzen da Euklidesek orokorrean aro modernoan eta garaikidearen hasieran matematiken irakaskuntzan izandako pisuan. Ziurrenik, egilea bera aditua delako horretan. Eskertuko nukeen, hortik pixka bat begirada altxatuta, munduko beste zokoetan liburuak izandako eraginean gehiago zentratuko balitz, azaletik pasa baino.

Guzti hori esanda, matematikako liburu ospetsuenetakoaren eta garai klasikoko garrantzitsuenetako baten historia ezagutu nahi baduzu, gustura irakurtzen den liburua da.

Asko dago zentratuta

Aspaldi nuen irakurrita liburua, gaztelaniaz, gazte(ago) nintzela. Garai hartan gustura irakurri nuen, baina eleberri soil modura. Liburutegian euskaraz aurkitu eta eserialdi bakarrean irakurri dut.

Oraingoan, Camusen eleberri honi beste zentzu bat aurkitu eta amaieran Meursaultek kapelauarekin elkarrizketan dagoela duen argitzearekin, ikus daiteke Camusen absurdismoaren isla garbia. Eleberri laburra eta erraz irakurtzen dena, deskribapen bikainekin (beroa, eguzkia, itsasoa...).

Liburutegian atentzioa hartu eta hartutako liburua. Gustura irakurria, ezagutzen ez nituen historiaren pasarteak kontatzen dituena. Lapurdiko "herri matxinoen" erbestealdiaz irakurria nuen (Babiloniarrek juduekin egindakoarekin alderatzen duena obrak), baina konbentzio gerran egondako desertzio eta ostean itzulitakoek Lapurdi barnealdean sortutako ohoin taldeei buruz ez nekien ezer, ziurrenik Frantziar Iraultzaren aurkako erresistentzia, askotan, Vendéeko matxinadaren kontakizunak monopolizatzen duelako.

Liburuan zentratuz, batzuetan pertsonaiei jarraipena egitea zaila suertatzen da, baina hala ere haria oso argia da. Amaierako jatorrizko testuak ere sorpresa atsegina izan dira, tartean San Simon markesaren deialdia euskaraz.

Euskal Wikilarien Kultur Elkarteko 2026ko batzar nagusian, besteak beste, Arabako Arkeologia Museoa bisitatu genuen (bisita oso gomendagarria, bide batez). Bisitan, wikilariren batek (zoritxarrez ez naiz gogoratzen nor izan zen) aipatu zuen liburua interesgarria zela Errekaleorreko millarriari (eu.wikipedia.org/wiki/Errekaleorreko_miliarria) begira geundela.

Izenburua apuntatu, herriko liburutegian liburua hartu eta irakurri dut, baita erraz irakurri ere. Doktore-tesi baten inguruan eginiko lanaren gainean eraikitako lan dibulgatzailea da. Hala, oso era zuzenean dago idatzia eta laburra izanik, azkar irakurtzen da, baina jarraitzen du lan zientifiko batetik espero daitekeen seriotasuna (eta erreferentzia bibliografiko zerrenda) izaten. Gauza asko ikasi baditut ere, azpimarratzekoa da Astorgatik Bordelerako galtzada erromatarrak izandako rol zentrala lurraldea ardazterako orduan (hortik millarriaren inguruko aipua), baita azken urteotako aurkikuntza arkeologikoek errelatoa gorpuzterako orduan izan duten pisua.

Beraz, jasotako gomendioari jarraiki, nik ere gomendatu nahi diot liburu hau gai honetan interes minimo bat izan dezakeen edonori.

Gustura irakurri dut. Argumentua ez-ezik, eleberriaren kokapena (bai espazio eta denboran) eta benetako pertsonak pertsonaia bihurtzea gustatu zait. Aldaketa handien garaia, dudarik gabe, eta nik liburu honetako amuari irentsita, aurretik ez nekizkien gauzak ikasi ditut Donostiako setioaren edota Whitworth sistemaren inguruan. Eskura ere izan dut planoa, Ponsolen ibilaldiak jarraitzeko. Ondo dago idatzia eta liburuaren erritmoa ere bizitzen doa, agian amaiera azkarregi etortzeraino.

"Jacoben liburuak" eta gero, banuen gogoa Tokarczuken beste zerbait irakurtzeko, desberdina. Liburutegian hau aurkitu eta ekin nion irakurtzeari. Nobela beltz tipiko bat espero ez nuen arren, sorpresa atsegina hartu dut irakurtzerakoan. Protagonista da liburuko ardatza, eta bera gehiago ezagutuaz batera joaten gara istorioari buruz ere gehiago ezagutzen. Zubien ingeniari ohia izandako eta astrologo amateurra den adineko emakumea da protagonista, Txekia eta Polonia arteko mugatik hurbil dagoen goi-ordoki hotz batean bizi dena. Bere ikuspuntu partikularretik joango gara ikertzen ehiztari batzuen heriotzarekin gertatutakoa.

Gustura irakurritako liburua da. Itzulpen lan bikainak ere lagundu izan du sentsazio horrekin irakurtzen.

Beno, Abercrombieren bigarren trilogiaren lehen liburua da hau, aurreko trilogia baino belaunaldi bat beranduago girotua. Kasu honetan, jada bere fantasiazko munduko leku zentrala den Midderlandera industrializazioa heltzen da, horrek dakarren garapen teknologiko eta giza miseria guztiekin.

Oro har, gustura irakurri dut, Abercrombieren idazketa estiloa lehen trilogiatik asko findu da baina hor daude bereak dituen aspektuak: inguruaren kritika, pertsonaien deskribapen eta sakontasun bikaina... Gomendagarria, baina hastekotan, ni hasieratik hasiko nintzateke, hots, lehengo liburutik.