Kritikak eta Iruzkinak

Harixa hartzia kostau jataan, baiña behiñ historixan sartuta, oso ondo harilkatutako liburua dok. Gustora irakortzekua, egittura erakargarrixa (zatikatuta, atzekoz aurrera...) eta gauzak ikasteko balixo dabena, foko turistikotik aparteko Erroma ezagututa bide batez. Kikil-usaiñeko kritikiak "emakume literatura" modura klasifikauko lajeukek, pertsonajiak erretratatzeko moduengaittik, euren portaerian arrazoiengaittik... idazlia bera be konforme egongo nintzakelakuan najagok (ez najuan ezagutzen, ene ba da ta ba... 🤦), baiña neuri, gustau jatak.

Gaixa hain da extentsibua (mundu osoko gatazka guztiak!!) eze, autoriak jakintzat emoten dittuan gauza asko, bertakua izan ezian, ez dirazen ulertzen. "En 1981, ETA (m) entró decididamente en el conflicto de Lemoiz..." (aurretik ez Lemoiz, ez bertako gatazkia aittatu ez dittuanian).

Printzipala: liburua gozatzen najabilk. Baiña beste ikasgai bat: zita bibliografikuak testuari sendotasuna emoten jetsek, salbu eta... datu guzti-guztiak (irrelebanteak barne) bere erreferentzia eta orrialdian zehaztasunekin datozenian. Hori ya larregi dok... (neure idazlanetan kontuan hartzeko).

Idazliari larregi igartzen jakok alboraketa ideologikua, sinisgarrittasunan kaltetan. Kubako txatalian bereziki nabarmena dok, adjetibo larregi (aldekuak laudatzen, kontrakuak gatxesten), liderren gehiegizko miresmena, eta retorika reboluzionarixuak be traba.

Dana esateko, munduko punta batetik besterako saltuotan, historia garaikide nahikotxo ikasten najabilk (edo).

Mortadelok (Jabier Les gatxizen honekin ezagunagoa da, speleo munduan behintzat) txanttilloi hori jarraitzen jok behintzat: atalik atal, lehelengo historia orokor pixkat; gero, historia militarra; eta azkenik, kueben erabilpena.

Intereseko liburuan, aldaparik ez. 😉 Halan be, liburuak atxakixak be ba jittuk: pillatutako datuen antolakuntzia (geografikua? historikua? alfabetikua? ez juat logika bat harrapatzen), testuen orrazketa faltia (ezin da adimen artifizialian fede itsua euki). Edozelan be liburu ikusgarrixa dok, baiña test klasikua eginda (neuk ondo ezagutzen doten gaiari buruzko txatalak irakortzia), gaiñontzekuak ez neukez itsuki sinistuko. Alde ona: erreferentzia ugari, baieztapen gehixenak kontrastatzeko aukeriakin (horretarako ostera, denporia eta gogua bihar...).

Oso irakorketa atsegiña. Maittasunen fase eta episodio guztien artian, zelan ez norberan neurrikua topau? 😁

Begiratu bihar izan juat: Pasquino es.m.wikipedia.org/wiki/Pasquino

Begiratu bihar izan juat: San Luigi dei Francesi elizako kuadruak. artepiu.info/caravaggio-roma-san-luigi-francesi/

Begiratu behar izan juat: Camille Claudel. eu.m.wikipedia.org/wiki/Camille_Claudel

Begiratu behar izan juat: Lavardensgo gaztelua. fr.m.wikipedia.org/wiki/Ch%C3%A2teau_de_Lavardens

Bikote harreman askoren amaieran egoten dan indiferentzixian erretratu bikaiña.

Idazliak kontaera oso partikularra jaukak: sei pertsonaren bizitzak atzetik aurrera, zatika eta intro barik, eta euretako baten abixapuntua nere ez-leku faborituetan: aeropuerto baten transito gunia, hegaldi artian...

Igual aldez aurretik sujestiñua nekalako, ona zala eta ona zala...? Etxuat uste: izan be, halako aurreiritzixak kontrako efektua izaten juek (hobia espero, benetan dana baiño) eta hamen ez dok-eta halakorik gertatu. Kresal usain eta sabore sarkor eta zahar hori jaukak liburu honek, eta berau dastatzeko irakorketa geldo, meta-billaketadun eta errepasuekin (Umberto Econ prologua-eta) eskatzen jok. Juan dan 40 bat urtian izan juat Corto Maltesen barri (ikonuak, erreferentziak, ni-baiño-nagusixaguendako-ziran-komikixak...) baiña, oiñ arte, etxuat bere historiarik irakorri. Zelako suertia, e? Ondiok halako gauzak deskubridu ahal izatia.

Ba jaukak zeozer berezixa, bai. Ez dok marrazkixa, ez dok historixia. Esango najeukek, kontatzeko modua dala. Historixia modu linealian kontau ahal izango zeukian, baiña ez: ausittako gidoia dok, kontau barik gelditzen dirazen historia ugarixen zatitxuak, eta puntatxo bat baiño ez erakuste horrek, icebergan peskisan jartzen gaittuk, jolas polittian. Praktikan, horrek komikixa poliki eta patxadaz irakortzia jakark: behiñ baiño gehixagotan esan juat, komikixen alde txarra, bizkorregi amaitzen dirazela dala. Kasu honetan, luze dirauk...

Liburu honekin ikasten diharduten gauzarik interesgarri/latzena: ze neurriraiñok kakaztu jok Ozeania Europak? Etxuat esaten lehen jeguazen errejimenak perfektuak izango ziranik (monarkiak, feudoak...?) baiña seguru najagok Europarren esku zikiñak ez dabela hori konpontzen lagundu.