Peter Boot (e)k Sayaka Murata(r)en Vanishing World liburuaren kritika egin du
Is er een onveranderlijke menselijke natuur?
4 izar
Vanishing World voelt als een ideeënroman over ideeën die niemand aanhangt. De hoofdvraag lijkt te zijn of de mens nog evolueert en zich kan aanpassen aan radicaal andere inrichting van de maatschappij - of dat er daarentegen een menselijke natuur is die je wel kunt proberen te onderdrukken of overstemmen maar die zich toch altijd zal laten gelden. Zoals altijd bij Murata wordt dit conflict uitgevochten op het terrein van seks, voortplanting en familie(dwang). Hoofdpersoon Amane is één van de zeldzame mensen die nog zijn verwekt doordat haar ouders met elkaar naar bed gingen; haar generatiegenoten zijn verwekt door kunstmatige inseminatie. Seks binnen het huwelijk geldt als incest. Voor zover mensen nog seks hebben is het met minnaars, maar ook onder minnaars is een platonische verhouding gebruikelijk. En veel minnaars zijn trouwens fictieve personages (uit manga of anime). Halverwege het boek verhuist Amane met haar man naar een experimentele stad, …
Vanishing World voelt als een ideeënroman over ideeën die niemand aanhangt. De hoofdvraag lijkt te zijn of de mens nog evolueert en zich kan aanpassen aan radicaal andere inrichting van de maatschappij - of dat er daarentegen een menselijke natuur is die je wel kunt proberen te onderdrukken of overstemmen maar die zich toch altijd zal laten gelden. Zoals altijd bij Murata wordt dit conflict uitgevochten op het terrein van seks, voortplanting en familie(dwang). Hoofdpersoon Amane is één van de zeldzame mensen die nog zijn verwekt doordat haar ouders met elkaar naar bed gingen; haar generatiegenoten zijn verwekt door kunstmatige inseminatie. Seks binnen het huwelijk geldt als incest. Voor zover mensen nog seks hebben is het met minnaars, maar ook onder minnaars is een platonische verhouding gebruikelijk. En veel minnaars zijn trouwens fictieve personages (uit manga of anime). Halverwege het boek verhuist Amane met haar man naar een experimentele stad, waar de samenleving nog wat afwijkender is ingericht: huwelijken en gezinnen bestaan niet meer, zwanger worden alleen degenen die daartoe worden aangewezen, kinderen worden centraal opgevoed en alle volwassenen gelden als moeder van alle kinderen. Haar moeder heeft geprobeerd Amane haar voorkeur voor de klassieke vorm van voortplanting bij te brengen. Maar Amane probeert zich aan te passen aan wat als normaal geldt en zich te onttrekken aan de invloed van haar moeder. Daarvoor is ze bereid vergaande stappen te zetten. Het boek wordt wel eens een beetje uitleggerig, als weer eens een curieus aspect van de samenleving moet worden toegelicht. Toch is het psychologisch conflict volstrekt navoelbaar. Misschien zou het nog iets sterker zijn als het niet zozeer het verhaal van een enkel personage was.